Xây dựng và phát triển văn hóa công sở trong các cơ quan, đơn vị ở Trung ương hiện nay

17/04/2019 | 173

Xuyên suốt tiến trình hình thành và phát triển nhà nước Việt Nam với bề dày truyền thống hàng ngàn năm lịch sử, văn hóa luôn là cội rễ, nền tảng, động lực thúc đẩy sự phát triển với bản sắc riêng, tạo nên tính cách của một dân tộcđoàn kết, yêu chuộng hòa bình, trượng nghĩa, anh hùng. Với truyền thống đó, dân tộc Việt Nam đã anh dũng chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, cùng nhau xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, tự chủ. Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam; anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới đã để lại nhiều di sản quý báu về tư tưởng, đạo đức, phong cách cho Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Đúc kết từ truyền thống yêu nước của nhân dân ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”.

Trong tất cả những tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tư tưởng, quan điểm của Người về văn hóa là một kho giá trị quý báu, không những vẫn còn nguyên giá trị mà còn là những định hướng tư tưởng cốt lõi cho Đảng, Nhà nước và nhân dân ta trong giai đoạn hiện nay.

Xuyên suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, văn hóa luôn được Đảng và Nhà nước ta coi là một trong các trọng tâm chiến lược xây dựng và phát triển đất nước, được thể hiện trong từng bước đi và từng chính sách phát triển cho đến ngày nay. Từ khi Đảng ta chưa giành được chính quyền, trong quan điểm, tư tưởng của Đảng, văn hóa luôn được coi là một trong những trụ cột quan trọng trong tư tưởng chính trị. Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt của Đảng do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc soạn thảo, văn hóa được xác định là một trong 3 trọng tâm chính trị, là mục tiêu, lý tưởng của Đảng ta giai đoạn đó. Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943 do Tổng Bí thư Trường Chinh khởi soạn đóng vai trò một cương lĩnh, một tuyên ngôn Mác xít về cách mạng văn hóa của dân tộc ta. Trong đó, Đề cương xác định văn hóa là một trong ba mặt trận (chính trị, kinh tế, văn hóa) mà ở đó, người Cộng sản phải hoạt động, phải lãnh đạo cách mạng chính trị và cách mạng văn hóa. Năm 1998, sau 12 năm của sự nghiệp đổi mới, Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) đã ban hành Nghị quyết về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Nghị quyết đã tiếp thu, bổ sung, phát triển Đề cương văn hóa Việt Nam 1943 cùng với thực tiễn của công cuộc đổi mới. Nghị quyết có vai trò, vị trí, ý nghĩa như một cương lĩnh văn hóa của Đảng trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đứng trước yêu cầu của thời kỳ đổi mới ở nước ta hiện nay, Hội nghị lần thứ lần 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, trong đó nhấn mạnh yếu tố con người vừa là chủ thể vừa là đối tượng của văn hóa. Tiếp tục cụ thể hóa chủ trương, đường lối xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã nhấn mạnh “phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; xây dựng văn hóa, con người làm nền tảng tinh thần”[1] và “Tập trung thực hiện mục tiêu: Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về tư tưởng, tổ chức và đạo đức...”[2], mà nội hàm đạo đức ở đây chính là văn hóa. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh định hướng xây dựng văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”[3].

Sự nghiệp đổi mới của đất nước ta trong hơn 30 năm qua mặc dù đã đạt được những thành quả rất quan trọng nhưng cùng với đó có nhiều thách thức đan xen. Thách thức lớn nhất và có thể nói là quan trọng bậc nhất của chúng ta hiện nay đó là hạn chế đến mức thấp nhất mặt trái của cơ chế thị trường; những tác động xấu của văn hóa ngoại lai; xu hướng tây hóa đối với văn hóa Việt Nam trong thời kỳ toàn cầu hóa. Trên thực tế, đã xuất hiện sự xuống cấp về văn hóa, đạo đức trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và nhân dân do tác động của mặt trái cơ chế thị trường; của sự yếu kém trong quản lý, điều hành của các cấp, các ngành; của sự thiếu nhận thức, bản lĩnh và nhạy cảm chính trị trong chọn lọc, tiếp nhận văn hóa, thông tin trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên của hệ thống chính trị trước thời đại bùng nổ công nghệ thông tin và truyền thông hiện nay.

Để góp phần khắc phục vấn đề này, đòi hỏi trước tiên thuộc về đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị, ở khía cạnh hẹp hơn là trong mỗi cơ quan, đơn vị. Trước hết, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu ở các cấp phải là tấm gương tiêu biểu về văn hóa cho quần chúng noi theo. Sinh thời, Bác Hồ từng nói: "Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền". Làm cho nền văn hóa Việt Nam thực sự là nền tảng tư tưởng của dân tộc, niềm tự hào của mỗi người dân; là phương thức chủ yếu để xử lý hài hòa các mối quan hệ trong xã hội, giữa con người với con người; giữa nhà nước với nhân dân; bảo đảm phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Xây dựng và từng bước hoàn thiện các quy chế, quy định phù hợp về văn hóa công sở nhằm hình thành các chuẩn mực về văn hóa ứng xử, tạo nên sự thân thiện, gần gũi cần thiết trong hoạt động công vụ, trong quan hệ hằng ngày của mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động. Góp phần xây dựng nền hành chính, công vụ hiện đại gắn với hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng được yêu cầu phục vụ nhân dân, doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế; nâng cao nhận thức, trình độ, năng lực công tác đội ngũ cán bộ, công chức; hình thành các giá trị CHÂN, THIỆN, MỸ trong mỗi cơ quan, đơn vị. Hướng tới xây dựng một nhà nước thực sự là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, đây là mục tiêu, lý tưởng của Đảng và Nhà nước ta.

Đó là nói chung, nói riêng trong các cơ quan Trung ương điều này càng đúng. Vì ở đây, hầu hết các cơ quan, đơn vị có vai trò hết sức quan trọng trong công tác tham mưu giúp Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chủ tịch nước, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xây dựng, cụ thể hóa các chủ trương, quan điểm lớn của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Hoạt động của các tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong các cơ quan Trung ương (trong đó có nhiều đồng chí giữ cương vị lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước) có ảnh hưởng lớn, tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị và sự phát triển của đất nước. Mỗi cơ quan, đơn vị, các tổ chức, cá nhân ở đây vừa làm công tác tham mưu, vừa tổ chức thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ đạo ở tầm vĩ mô; cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên giữ vai trò trọng yếu, nòng cốt, hạt nhân chính trị xây dựng, củng cố và phát triển ngành, cơ quan, đơn vị.

Trên thực tế, một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong các cơ quan, đơn vị ở Trung ương có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phai nhạt lý tưởng, trong đó có những người giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp chưa làm tròn bổn phận, trách nhiệm của mình trước Đảng, Nhà nước và trước nhân dân. Thậm chí, có người trước đây đã từng giữ cương vị trọng trách có những ý kiến lệch lạc, nhìn nhận, phê phán lịch sử, văn hóa, thiếu khách quan, toàn diện; thờ ơ, dao động về tư tưởng chính trị, bàng quan trước vận mệnh của Đảng, của dân tộc, trước khó khăn của đất nước, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc…

Những biểu hiện thiếu văn hóa như: quan liêu, hách dịch, cửa quyền; bệnh gia đình chủ nghĩa, tật qua loa, đại khái, thói ỷ lại; bệnh đố kỵ, cào bằng; tác phong đủng đỉnh; bệnh dân chủ hình thức, chủ nghĩa kinh nghiệm, công thần... vẫn còn xảy ra trong nhiều tổ chức, cơ quan, đơn vị. Mối quan hệ giữa cán bộ, công chức, viên chức; các chuẩn mực về ứng xử; các nghi thức tiếp xúc hành chính, các phương pháp giải quyết các bất đồng trong cơ quan, phương pháp lãnh đạo, quản lý và ý thức chấp hành kỷ luật trong và ngoài cơ quan của cán bộ, công chức chưa được xây dựng và tổ chức thực hiện tốt; nền nếp làm việc chưa khoa học, hiệu quả. Mối quan hệ đồng chí, đồng nghiệp, đồng đội, sự chân thành, quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ nhau dần dần bị mai một. Các giá trị văn hóa trong quan hệ, ứng xử giữa người với người dần bị thay thế bởi quan hệ “mua-bán” - bản chất đặc trưng của cơ chế thị trường tư bản chủ nghĩa. Con người dường như bị hấp dẫn bởi lợi ích của vật chất, bởi tiền, tài, danh vọng trước mắt mà quên đi mất những giá trị người - bản chất đặc trưng của văn hóa Việt Nam.

Đây là vấn đề rất hệ trọng, nếu không kịp thời khắc phục, sửa chữa thì sẽ có tác động khôn lường tới uy tín của Đảng và vận mệnh của đất nước. Vì so với cán bộ, đảng viên ở các khu vực khác, cán bộ, đảng viên, công chức các cơ quan Trung ương có trình độ tư duy phản biện và năng lực phân tích, tổng hợp cao hơn; ý thức, cách thức phản bác, phê phán đường lối, chủ trương của Đảng sẽ bài bản hơn. Từ đó, lời nói, hành động của họ sẽ trở nên tác hại hơn, vì họ nắm được nhiều thông tin cơ mật của Đảng và Nhà nước, và cũng gây tác hại hơn, vì họ là những người có trình độ cao, thậm chí nhiều người có tên tuổi trong bộ máy lãnh đạo, quản lý nên dễ lôi kéo, kích động, gây ảnh hưởng đến những người xung quanh.

Cốt lõi của những tồn tại, hạn chế nêu trên là vấn đề con người; là việc cần phải củng cố, bồi đắp văn hóa trong mỗi con người trong các cơ quan, đơn vị ở Trung ương; là phải có thiết chế giàng bộc đủ mạnh, phải có sự vào cuộc đồng bộ, toàn diện với quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và bản thân mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong từng cơ quan, đơn vị Trung ương mà điều này ở đây đang chưa có sự quan tâm đúng mức.

Thiết nghĩ, đây là một trong những nhiệm vụ hết sức cần thiết trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế của nước ta hiện nay. Vì như đã nói ở trên, các cơ quan Trung ương vừa làm nhiệm vụ tham mưu chiến lược, vừa trực tiếp tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật ở tầm vĩ mô; đặt trên vai trách nhiệm định hướng, kiến tạo phát triển của toàn xã hội. Yêu cầu đó đòi hỏi phải xây dựng và phát triển văn hóa công sở ngay tại mỗi cơ quan, đơn vị ở Trung ương, góp phần thực hiện tốt Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng./.

ThS. Phạm Anh Thiện

Phó trưởng Ban Tuyên giáo

Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

 

 

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII. Tr.17.

[2] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII. Tr.47.

[3] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII. Tr.126

 

Nguồn tin: Đang cập nhật
f

Các bài viết khác

Bảo vệ Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới

Bảo vệ Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới
5 tháng trước

Kiên định chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên quyết đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị trong Đảng

Kiên định chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên quyết đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị trong Đảng
8 tháng trước

Những yếu tố tác động đến công tác xây dựng Đảng về đạo đức trong giai đoạn hiện nay

Những yếu tố tác động đến công tác xây dựng Đảng về đạo đức trong giai đoạn hiện nay
9 tháng trước

Tăng cường công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết hoạt động thực tiễn góp phần vào công tác xây dựng Đảng

Tăng cường công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết hoạt động thực tiễn góp phần vào công tác xây dựng Đảng
1 năm trước

• Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân nhằm củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng (1 năm trước)

• Vai trò của công tác tư tưởng trong tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư ở Việt Nam hiện nay (1 năm trước)

• Tinh thần “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” trong tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam (1 năm trước)

• Kế thừa những giá trị Cách mạng Tháng Mười Nga, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới (1 năm trước)

• Tư duy sáng tạo, tầm nhìn chiến lược của Tổng Bí thư Lê Duẩn với Cách mạng Việt Nam (2 năm trước)

• Nhân kỷ niệm 110 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Lê Duẩn (7-4-1907 - 7-4-2017) : Bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược của Tổng Bí thư Lê Duẩn (2 năm trước)

• Tọa đàm khoa học về “Đổi mới phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác của Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương”. (2 năm trước)

• Di huấn chính trị của đồng chí Trường Chinh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng qua bài báo “Nhiệm vụ cần kíp của dân tộc Việt Nam” (2 năm trước)

• Chăm lo xây dựng Đảng toàn diện (2 năm trước)

• Tổng Bí thư Trường Chinh - Một nhân cách lớn của cách mạng Việt Nam (2 năm trước)