Xây dựng đạo đức cách mạng, ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong các cơ quan Trung ương theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

12/12/2019 | 394

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương đạo đức của một vĩ nhân, một lãnh tụ cách mạng quốc gia, một người cộng sản vĩ đại, nhưng đồng thời cũng là tấm gương đạo đức của một người bình thường, giản dị, ai cũng có thể học theo để làm một người cách mạng, một người công dân tốt.

Trong Di chúc của Người được viết cách đây 50 năm, đạo đức cách mạng, ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên được Người đặc biệt quan tâm. Bác chỉ rõ, mỗi người, dù ở cương vị nào cũng cần phải tu dưỡng, rèn luyện đạo đức. Người đã có những lời dạy rất cụ thể về đạo đức của giai cấp, tầng lớp, nhóm xã hội, của các ngành nghề. Đến nay những lời dạy của Người vẫn còn nguyên giá trị và là những phương sách để mỗi chúng ta học tập và làm theo. Theo Bác, đạo đức chính là gốc. Nếu gốc vững, thì con người dễ dàng phát huy tài trí, tự làm sáng bản thân và trở thành con người có ích cho xã hội. Nếu gốc ấy không vững, thì con người dễ dàng ngả nghiêng, sa ngã, “lòng dạ không còn trong sáng nữa”. Và khi đó, con người đó sẽ tự làm xấu chính mình và làm hại người khác. Người còn dạy đạo đức của người cán bộ, đảng viên là phải dám chịu trách nhiệm, cả quyết sửa lỗi lầm, công khai nhận lỗi để quyết tâm sửa lỗi, như thế sẽ làm cho dân tin, dân ủng hộ.

Còn với ý thức trách nhiệm, trong tư tưởng Hồ Chí Minh, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức đối với Tổ quốc, đối với nhân dân bắt nguồn từ nguyên lý: "Nước lấy dân làm gốc", "sự nghiệp cách mạng là do nhân dân tiến hành", "nhân dân là người làm ra lịch sử"... Người khẳng định: Không có nhân dân, Đảng, Chính phủ không đủ lực lượng. Sức mạnh nhân dân là vô địch.... Để tập hợp và phát huy sức mạnh vô địch của nhân dân, Đảng, Chính phủ có trách nhiệm tổ chức, vận động nhân dân, giảng giải lý luận, chiến lược, sách lược cho dân, làm cho dân nhận rõ tình hình, đường lối và định phương châm cho đúng. Đảng lãnh đạo quần chúng quyết tâm thực hiện nhiệm vụ, giành thắng lợi trong mỗi giai đoạn cách mạng đi đến thắng lợi cuối cùng. Cán bộ, đảng viên, công chức và nhân dân đều phải có bổn phận đối với đất nước. Cán bộ, đảng viên phải là những người đi trước để nhân dân noi theo. Trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh tựu trung lại là "hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân".

Nói về các tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên các cơ quan Trung ương, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “…mỗi đảng viên tốt, mỗi chi bộ tốt là Đảng được mạnh thêm một phần; đảng viên kém, chi bộ kém là những khâu yếu của Đảng. Điều đó nói chung là đúng, nói riêng với các chi bộ ở các cơ quan chung quanh Trung ương càng đúng”. Điều này khẳng định vai trò, vị trí của các tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong các cơ quan Trung ương vô cùng quan trọng. Quan trọng bởi các tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong các cơ quan Trung ương làm nhiệm vụ tham mưu chiến lược, đồng thời thể chế hóa, đưa chủ trương, đường lối trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Đội ngũ cán bộ, đảng viên các cơ quan Trung ương có thuận lợi là trình độ chuyên môn và lý luận chính trị cao, có năng lực tư duy và khả năng lãnh đạo, quản lý, điều hành tốt, dễ tiếp cận và tiếp thu cái mới. Song, cho thấy một số khó khăn đặt ra đó là nếu tổ chức đảng ở đây đánh mất vai trò lãnh đạo, suy giảm sức chiến đấu; đội ngũ cán bộ, đảng viên nếu rơi vào “tự tư, tự lợi”, cá nhân chủ nghĩa, làm việc thiếu trách nhiệm sẽ gây tác hại khôn lường vì so với cán bộ, đảng viên ở các khu vực khác, họ có trình độ tư duy phản biện và năng lực phân tích, tổng hợp cao hơn; ý thức, cách thức phản bác, phê phán đường lối, chủ trương của Đảng sẽ bài bản hơn. Từ đó, lời nói, hành động của họ sẽ trở nên tác hại hơn, vì họ nắm được nhiều thông tin cơ mật của Đảng và Nhà nước, và cũng gây tác hại hơn, vì họ là những người có trình độ cao, chức vụ cao, thậm chí nhiều người có tên tuổi trong bộ máy lãnh đạo, quản lý ở cấp cao nên dễ lôi kéo, kích động, gây ảnh hưởng đến những người xung quanh.

Trong điều kiện hiện nay, với sự phát triển bùng nổ của công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và truyền thông cùng với mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường và tư duy bao cấp ăn sâu, chưa dễ gì rũ bỏ trong các cơ quan Đảng, Nhà nước đã làm băng hoại đạo đức, lối sống, làm cho chủ nghĩa cá nhân trỗi dậy trong một bộ phận cán bộ, đảng viên của các cơ quan Trung ương. Trên thực tế, thời gian qua trong các cơ quan Trung ương một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó, không ít đồng chí đã và đang giữ những trọng trách quan trọng, kể cả người đứng đầu trong các cơ quan, đơn vị tham ô, tham nhũng, kéo bè, kéo cánh, sử dụng “sân sau”, “cánh hẩu” để bòn rút của công; suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, thờ ơ với dư luận, thiếu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân, gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong các cơ quan, đơn vị Trung ương, xuất hiện không ít những biểu hiện có tính trì trệ, lối mòn thậm chí lạc hậu so với thời cuộc. Đâu đó trong mỗi tổ chức đảng và đảng viên trong các cơ quan, đơn vị ở Trung ương vẫn thiếu vắng sự yêu thương, chia sẻ, tương thân, tương ái mà thay vào đó là sự phục tùng cứng nhắc của cơ chế, quy chế, quy định do chính mình tạo ra, đi ngược lại hoàn toàn nguyên tắc làm việc của Đảng và văn hóa trong Đảng, hình thành một vài tổ chức, một vài lớp người có đặc quyền, đặc lợi trong cơ quan, đơn vị. Từ đó dẫn tới những mâu thuẫn nội bộ, tình trạng đấu đá lẫn nhau giữa các tổ chức và cá nhân, làm cho nội bộ tổ chức đảng mất đoàn kết, không giữ vững được bản lĩnh chính trị, giảm sút năng lực lãnh đạo, mất sức chiến đấu, mất uy tín trước cán bộ, đảng viên, quần chúng và người lao động và trong nhân dân. Trong những trường hợp này, tình trạng mất chuẩn mực, không ổn định về đạo đức cách mạng đã dễ dàng chuyển sang sự mất ổn định về tư tưởng chính trị. Bên cạnh đó, chủ nghĩa cá nhân đã len lỏi, thậm chí lấn át tư tưởng, quan điểm của một bộ phận cán bộ, đảng viên, dẫn đến sự thoái hóa, biến chất. Số người này bất chấp tất cả miễn là được leo thật cao, bám thật sâu vào những chỗ có quyền lợi sát sườn, thay vì đeo bám, sâu sát, tận tâm, tận lực với công việc thì đeo bám, xu nịnh, đút lót, hối lộ, thích làm việc cho cá nhân lãnh đạo hơn là làm những công việc được phân công, phụ trách. Đó là biểu hiện của sự lệch lạc về văn hóa đạo đức.

Chế độ công vụ, quản lý cán bộ, công chức viên chức, công tác cải cách hành chính và thủ tục hành chính còn nhiều bất cập dẫn đến sự chồng chéo, lãng phí lớn về nguồn lực và kinh phí của Nhà nước mà chưa được khắc phục một cách căn cơ và hiệu quả. Những biểu hiện thiếu văn hóa như: quan liêu, hách dịch, cửa quyền; bệnh gia đình chủ nghĩa, tật qua loa, đại khái, thói ỷ lại; bệnh đố kỵ, cào bằng; tác phong đủng đỉnh; bệnh dân chủ hình thức, chủ nghĩa kinh nghiệm, công thần... vẫn còn xảy ra trong nhiều tổ chức, cơ quan, đơn vị. Mối quan hệ giữa cán bộ, công chức, viên chức; các chuẩn mực về ứng xử; các nghi thức tiếp xúc hành chính, các phương pháp giải quyết các bất đồng trong cơ quan, phương pháp lãnh đạo, quản lý và ý thức chấp hành kỷ luật trong và ngoài cơ quan của cán bộ, công chức chưa được xây dựng và tổ chức thực hiện tốt; nền nếp làm việc chưa khoa học, hiệu quả. Mối quan hệ đồng chí, đồng nghiệp, đồng đội sự chân thành, quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ nhau dần dần bị mai một. Các giá trị văn hóa trong quan hệ, ứng xử giữa người với người dần bị thay thế bởi quan hệ “mua - bán” - bản chất đặc trưng của cơ chế thị trường tư bản chủ nghĩa. Con người dường như bị hấp dẫn bởi lợi ích của vật chất, bởi tiền, tài, danh vọng trước mắt mà quên đi mất những giá trị người - bản chất đặc trưng của văn hóa, con người Việt Nam. Có lẽ, đó là những nguyên nhân căn bản làm chậm, thậm chí ngăn cản sự phát triển tiến bộ của mỗi cơ quan, đơn vị mà rộng hơn là sự phát triển của đất nước.

Để góp phần nêu cao đạo đức cách mạng, tăng cường ý thức trách nhiệm trong cán bộ, đảng viên các cơ quan Trung ương, thiết nghĩ, cần phải nghiên cứu và tổ chức thực hiện một số nội dung sau:

Một là, cấp ủy đảng trong các cơ quan Trung ương phải có nhận thức sâu sắc cao về nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình trong Đảng. Coi đây là nguyên tắc, quy luật phát triển của Đảng, là biện pháp tốt nhất để củng cố, phát triển sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng. Thực hiện thường xuyên tự phê bình và phê bình một cách nghiêm túc, không nể nang, qua loa đại khái, hình thức, giúp cho bản thân và đồng chí của mình ngày càng tiến bộ hơn, khắc phục những hạn chế, khuyết điểm mà tổ chức đảng, đồng chí, đồng nghiệp mình chỉ ra. Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi là để không chỉ phát huy quyền làm chủ của đảng viên trong tất cả các hoạt động của Đảng, để mọi đảng viên được bày tỏ ý kiến của mình mà còn góp phần phòng, chống các biểu hiện chuyên quyền, độc đoán, hách dịch, chụp mũ, trù dập, đồng thời, ngăn chặn kịp thời những biểu hiện dân chủ quá trớn, “sợ” mất dân chủ mà theo đuôi quần chúng. Tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình phải được cụ thể hóa bằng các quy chế, quy định rõ ràng để tránh kẻ xấu lợi dụng, tốt nhận về mình, xấu đổ tập thể, lấy ý chí cá nhân lấn át tập thể.

Hai là, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân. Khắc phục và tiến tới loại bỏ hoàn toàn tư duy quan liêu bao cấp, đặc biệt là cơ chế xin-cho ngay trong mỗi cơ quan, đơn vị. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nhấn mạnh: Chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù hung ác, là giặc nội xâm, nó không mang gươm, mang súng nhưng vô cùng nguy hiểm, gian giảo, xảo quyệt; nó kéo người ta xuống dốc không phanh. Mọi thứ xấu xa, hư hỏng đều sinh ra từ căn bệnh này. Nếu không đánh bại, không quét sạch chủ nghĩa cá nhân thì Đảng ta không thể trong sạch, vững mạnh, không thể là một đảng cách mạng chân chính hết lòng vì nước vì dân.

Các cấp ủy đảng phối hợp chặt chẽ với đảng đoàn, ban cán sự đảng, quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật; thực hiện nghiêm túc “Chính phủ điện tử”, tiến tới công khai, minh bạch, dân chủ hóa các điều kiện đầu tư, kinh doanh, xử lý bất cập, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

Có biện pháp mạnh bằng chế độ lương bổng, thi đua, khen thưởng, thậm chí thải loại đối với cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ. Nói không với “con ông, cháu cha” yếu kém về năng lực. Kiên quyết loại bỏ “sân sau”, “cánh hẩu” bằng các biện pháp công khai, minh bạch nhất là các chương trình, dự án lớn, có khả năng xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, gây lo lắng trong dư luận và nhân dân.

Ba là, quản lý chặt chẽ cán bộ, đảng viên ngay từ chi bộ và ngay từ nơi đảng viên sinh sống. Kết hợp chặt chẽ giữa quản lý cán bộ, đảng viên của cấp ủy, tổ chức đảng; của lãnh đạo cơ quan, đơn vị với việc tự phấn đấu, tự rèn luyện của bản thân mỗi người. Có biện pháp thử thách bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống thông qua công việc, nhất là những công việc có tính nhạy cảm cao để đảng viên tự rèn luyện, hoàn thiện bản thân.

Cùng với cấp ủy, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể tăng cường quản lý cán bộ, đảng viên về đạo đức, lối sống, quan hệ láng giềng, thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm ở nơi cư trú. Có biện pháp hiệu quả để trao đổi thông tin với cơ quan quản lý cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức vi phạm pháp luật, đạo đức, lối sống, làm giàu bất chính; tuyên truyền, vận động, thuyết phục, giáo dục người thân và nhân dân tuân thủ chủ trương, đường lối, kỷ luật của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hương ước, quy ước của địa phương, thôn, xóm.

Bốn là, thực hiện nghiêm các quy chế, quy định, chính sách pháp, luật của Đảng và Nhà nước đối với công tác cán bộ, và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức cơ quan, đơn vị. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Nghị quyết của Đảng nêu: “Công tác cán bộ là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị”, “Công tác cán bộ là then chốt của then chốt”…

Thực tiễn ở các cơ quan Trung ương cho thấy công tác tổ chức cán bộ có ảnh hưởng trực tiếp và to lớn đến tâm tư, tình cảm, tư tưởng của cán bộ, đảng viên, nhất là mỗi khi có sự xáo trộn, sắp xếp về tổ chức hoặc khi bầu cử, đề bạt, bổ nhiệm và thực hiện chính sách cán bộ. Chính vì vậy, để phòng ngừa việc phát sinh những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ thì nhất thiết phải thực hiện dân chủ, công bằng, công khai, minh bạch trong công tác tổ chức cán bộ.

Năm là, tăng cường tính tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ chủ chốt các cấp. Hồ Chí Minh từng khẳng định “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền". Người luôn luôn yêu cầu cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong mọi việc. Không có lĩnh vực nào mà tác dụng nêu gương lại quan trọng bằng lĩnh vực đạo đức.

Do vậy, các cấp ủy, tổ chức đảng trong các cơ quan Trung ương cần phải xây dựng các thiết chế rõ ràng, đủ sức răn đe và nghiêm minh để loại bỏ ngay những đảng viên cố tình gây mất đoàn kết nội bộ, đặt lợi ích của cá nhân lên trên lợi ích của tập thể, lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để vơ vét cho riêng mình, gia đình mình, phe nhóm mình. Phát huy lối sống “Mỗi người vì mọi người, mọi người vì mỗi người”, quan tâm chăm sóc, giúp đỡ người khó khăn, “yếu thế” trong mỗi cơ quan; hình thành lối sống thân thiện. Đấu tranh đẩy lùi cái xấu, cái ác, cái lạc hậu và bảo vệ, khuyến khích, nâng đỡ, bênh vực, nhân rộng cái đúng, cái tốt đẹp, cái tích cực; bảo vệ các giá trị nhân văn trong mỗi cơ quan, đơn vị.

Sáu là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra công vụ trong hoạt động của các cơ quan Trung ương. Trong tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc", Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có đề mục: "Lãnh đạo và kiểm soát". Người nêu rõ: "Muốn biết các nghị quyết có được thi hành không, thi hành có đúng không; muốn biết ai ra sức làm, ai làm qua chuyện, chỉ có một cách là khéo kiểm soát. Kiểm soát khéo bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm tra khéo về sau khuyết điểm nhất định bớt đi…", và "Muốn kiểm soát có kết quả tốt phải có hai điều: một là việc kiểm soát phải có hệ thống, phải thường làm. Hai là người đi kiểm soát phải là người rất có uy tín"...

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện hiện nay, cơ quan ủy ban kiểm tra, thanh tra công vụ trong các cơ quan, đơn vị cần thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, thủ tục để xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức vi phạm kỷ luật Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Có biện pháp ngăn chặn, phong tỏa kịp thời đối với những trường hợp có dấu hiệu vi phạm, dấu hiệu bỏ trốn khỏi nơi cư trú, tẩu tán tài sản do phạm tội mà có. Định kỳ hằng năm, cấp ủy các cấp thực hiện kiểm tra, giám sát đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là cán bộ chủ chốt, người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Tập trung kiểm tra, giám sát về đạo đức, lối sống; kê khai tài sản, thu nhập cá nhân; quan hệ với nơi cư trú của cán bộ, đảng viên. Lấy kết quả kiểm tra, giám sát để đánh giá chất lượng tổ chức đảng và đảng viên. Việc xử lý các vi phạm cần được thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.

ThS. Phạm Anh Thiện,

Phó trưởng Ban Tuyên giáo Đảng ủy Khối


Các bài viết khác

Nâng cao chất lượng công tác báo chí của Đảng dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh

Nâng cao chất lượng công tác báo chí của Đảng dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh
1 tháng trước

Rèn luyện phong cách cán bộ trẻ các cơ quan Trung ương theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Rèn luyện phong cách cán bộ trẻ các cơ quan Trung ương theo tư tưởng Hồ Chí Minh
2 tháng trước

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về xây dựng tinh thần đoàn kết, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và trong xã hội

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về xây dựng tinh thần đoàn kết, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và trong xã hội
3 tháng trước

Cán bộ, đảng viên phải là công bộc của dân

Cán bộ, đảng viên phải là công bộc của dân
4 tháng trước

• Cán bộ, đảng viên học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về nêu gương (8 tháng trước)

• Nâng cao chất lượng chi bộ trong Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương theo tư tưởng Hồ Chí Minh (8 tháng trước)

• Học tập và làm theo tư tưởng "Dân vận khéo" của Chủ tịch Hồ Chí Minh (9 tháng trước)

• Cán bộ, đảng viên, người lao động Khối các cơ quan Trung ương phấn đấu cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (10 tháng trước)

• Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương tặng quà cho các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, học sinh nghèo vượt khó tại 06 huyện thuộc các tỉnh Trà Vinh, Bến Tre và Kiên Giang (10 tháng trước)

• Từ Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về vai trò xung kích của tuổi trẻ trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc (11 tháng trước)

• Thực hành dân chủ trong Đảng theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (11 tháng trước)

• Hội thảo khoa học “Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh” (11 tháng trước)

• Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về tăng cường gắn bó mật thiết giữa cán bộ, đảng viên với nhân dân trong giai đoạn hiện nay (1 năm trước)

• Trao giải cuộc thi viết về cán bộ, đảng viên học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (1 năm trước)