Từng bước phát triển BHXH vững chắc

12/06/2018 | 330

Nghị quyết số 28-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về cải cách chính sách BHXH đã khẳng định BHXH góp phần ổn định chính trị, xã hội, đời sống nhân dân; quỹ BHXH là quỹ an sinh lớn nhất. Để BHXH thực sự là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, từng bước tiến tới BHXH toàn dân, cần phải phát triển hệ thống BHXH linh hoạt… 

Theo thống kê của BHXH Việt Nam, tính đến hết năm 2017, toàn quốc có 13,9 triệu người tham gia BHXH (tăng 2,3 lần so với năm 2007); 11,7 triệu người tham gia BH thất nghiệp; trên 3 triệu người hưởng chế độ hưu trí và mỗi năm có khoảng 10 triệu lượt người hưởng chế độ ốm đau, thai sản, trợ cấp thất nghiệp, TNLĐ-BNN…

Khuyến khích mở rộng diện bao phủ

Tuy nhiên, theo đại biểu Quốc hội Giàng Thị Bình (Lào Cai), diện bao phủ cũng như quy mô tham gia BHXH còn thấp (gần 29% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH), đặc biệt số người tham gia BHXH tự nguyện không đạt chỉ tiêu Nghị quyết 21-NQ/TW đề ra. Tình trạng trốn, nợ BHXH vẫn xảy ra và chậm khắc phục, nhất là đối với những đơn vị, DN đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc có chủ bỏ trốn. Ngoài ra, đến nay chúng ta vẫn chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện BHXH đối với người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Do vậy, đại biểu Bình đề nghị Chính phủ quan tâm chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường đổi mới công tác tuyên truyền, để nhân dân nhận thức rõ được lợi ích, vai trò và nội dung cải cách của chính sách BHXH theo tinh thần Nghị quyết 28-NQ/TW. Đồng thời, cần sớm rà soát những bất cập, vướng mắc của hệ thống pháp luật BHXH để kịp thời đề nghị Quốc hội xem xét sửa đổi; xem xét nâng mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện để khuyến khích người dân tham gia.

Cũng về vấn đề này, đại biểu Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa) nhận định, Nghị quyết 28-NQ/TW chính là quá trình tổng kết 30 năm đổi mới của Đảng và Nhà nước về chính sách an sinh xã hội- thể hiện quan điểm của Đảng là phát triển kinh tế gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội. Theo ông Lợi, hiện nay diện bao phủ BHYT đã đạt 86% dân số, nhưng trong 86% này có tới 70% do ngân sách hỗ trợ; trong tổng quỹ BHYT có tới 44% từ ngân sách. Do đó, Chính phủ cần phải quản lý rất chặt quỹ BHYT để đảm bảo nâng cao sức khỏe người dân; đồng thời phải có lộ trình nâng mức đóng vào quỹ BHYT từ 4,5% hiện nay lên 6% theo trần quy định trong Luật BHYT.

“Vấn đề quan trọng hiện nay là Nghị quyết 28-NQ/TW đề ra mục tiêu BHXH toàn dân- đây là trụ cột an sinh xã hội quan trọng, mà hiện nay tỉ lệ bao phủ mới đạt gần 30% là quá thấp. Vì vậy, chúng ta phải tăng tỉ lệ hỗ trợ của Nhà nước để khuyến khích đưa lực lượng lao động tham gia BHXH tự nguyện…”- ông Lợi kiến nghị.

Đồng quan điểm, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB và XH Đào Ngọc Dung cho rằng, việc quản lý quỹ BHXH hiện còn nảy sinh nhiều điều cần phải điều chỉnh. Do đó, thời gian tới, Chính phủ sẽ chỉ đạo tập trung cụ thể hóa Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách tiền lương và Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH, nhằm giao quyền tự chủ cho DN thúc đẩy năng suất lao động cũng như thực hiện an sinh xã hội, đảm bảo mọi người dân đều có BHXH.

Phát hành trái phiếu Chính phủ trả nợ quỹ BHXH

Cho ý kiến về việc xử lý nghĩa vụ của NSNN đối với quỹ BHXH liên quan đến khoản đóng góp BHXH cho NLĐ làm việc trong khu vực nhà nước trước ngày 1/1/1995, đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) băn khoăn: Năm 1995, quỹ BHXH tách ra khỏi NSNN- chủ trương đúng và quỹ BHXH chỉ giữ hộ tiền của NLĐ. Luật BHXH 2006 đã quy định nghĩa vụ của Nhà nước chuyển trả quỹ BHXH khoản đóng góp này, nhưng từ 2006 đến 2014, Chính phủ không báo cáo Quốc hội tính toán khoản nợ này. Ngày 9/10/2015, Chính phủ có Tờ trình số 480 báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý với 2 phương án (tính lãi tổng cộng 54.000 tỉ đồng và  92.000 tỉ đồng).

“Tuy nhiên, lấy lý do vì Nhà nước bảo toàn quỹ BHXH không bị phá sản, nên chỉ chuyển phần gốc mà không chuyển phần lãi là không thuyết phục. Theo tôi, ít nhất phải tính lãi từ năm 2006- thời điểm Luật BHXH 2006 có hiệu lực, và tôi tán thành phương án tính lãi theo phương án lãi gộp như trong Tờ trình 480 của Chính phủ. Đồng thời, Chính phủ cần tính toán thật kỹ lưỡng khoản lãi và đề nghị Quốc hội khoanh nợ đến khi có điều kiện thì chuyển trả quỹ BHXH để chúng ta báo cáo với NLĐ và toàn dân là Chính phủ hoàn toàn sòng phẳng với tư cách là đại diện của người SDLĐ lớn nhất”- ông Nhưỡng nói.

Trao đổi về vấn đề này, đại biểu Đỗ Văn Sinh (Quảng Trị) cho rằng, theo quy định của pháp luật (lúc đó là Nghị định), từ ngày 1/1/1995, quỹ BHXH hình thành độc lập với NSNN. Tất cả những người đang hưởng các chế độ lương hưu, trợ cấp trước ngày 1/1/1995 vẫn do Nhà nước chi trả (khi đó có khoảng 1.850.000 người và hiện nay còn khoảng 1.200.000 người). NSNN năm 2017 vẫn phải chuyển 44.000 tỉ đồng để hệ thống BHXH Việt Nam chi trả cho khoảng 1,2 triệu người này. Tất cả những người đã bắt đầu được hưởng chính sách BHXH từ ngày 1/1/1995 trở lại đây thì do quỹ BHXH chi trả. Do đó, số tiền 22.090 tỉ đồng thời điểm đó được tính như sau: Tất cả những NLĐ thuộc biên chế Nhà nước đã có thời gian đóng BHXH trước năm 1995 bình quân là 14,5 năm với 2.850.000 người và tính ra là 22.090 tỉ đồng.

“Tôi đồng ý quan điểm phải tính lãi từ thời điểm Nghị quyết 1083/2015/UBTVQH13 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chi phí quản lý BHXH, BH thất nghiệp giai đoạn 2016-2018 và việc NSNN chuyển kinh phí vào quỹ BHXH có hiệu lực- tức là từ ngày 1/1/2016 và Chính phủ nhận nợ chính thức theo 3 năm: 2018 là 6.000 tỉ đồng, năm 2019 là 7.000 tỉ đồng và năm 2020 là 9.090 tỉ đồng”- ông Sinh khẳng định.

Còn theo đại biểu Bùi Sỹ Lợi, theo tính toán NSNN nợ tiền đóng BHXH cho NLĐ trước ngày 1/1/1995 là 2.090 tỉ đồng và lẽ ra Nhà nước phải trả nợ cả gốc cả lãi từ ngày 1/1/1995. Tuy Nghị quyết 1083 đã bàn tính lại cả gốc và lãi, nhưng trong Luật BHXH (Luật BHXH 2006, Luật BHXH 2014) đều quy định Nhà nước bảo hộ quỹ BHXH. Từ trước ngày 1/1/1995 NLĐ không phải đóng BHXH từ tiền lương của mình, toàn bộ do Nhà nước chuyển trả và Nhà nước phải chịu trách nhiệm. Lương của người về hưu bị biến động trượt giá thì Nhà nước phải bù để trả cho NLĐ cũng như tiền lương cho người về hưu. Vì vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quyết định không đòi khoản nợ này, đồng thời vì NSNN đang khó khăn nên tính lãi từ ngày 1/1/2016 là hoàn toàn đúng với tinh thần Nghị quyết 1083. “Chúng tôi thấy phương án của Chính phủ là hoàn toàn chính xác, đảm bảo được nguyên tắc và đúng theo quy định của Nghị quyết 1083”- ông Lợi nhận định.

Đồng quan điểm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết: Việc không tính lãi từ năm 2006 đến năm 2015 thì báo cáo của Chính phủ đã nêu rõ. Điều này một phần là do giai đoạn vừa qua ngân sách khó khăn, nếu bố trí trả thì vẫn được, nhưng Chính phủ ưu tiên cho các mục tiêu khác, nhất là chi đầu tư và chi an sinh xã hội… Do đó, Quốc hội thống nhất việc Chính phủ nhận lãi từ ngày 1/1/2016- thời điểm Nghị quyết 1083 có hiệu lực.

“Chúng tôi đã có cách tính, phân chia lộ trình như vậy. Nếu chúng ta vẫn ưu tiên cho đầu tư, cho làm lương, để khoản này lại thì nhập gốc để trái phiếu hóa. Chúng tôi xin phương án mở như vậy”- Bộ trưởng Dũng chia sẻ.

 


Các bài viết khác

Cải cách chính sách bảo hiểm xã hội hướng tới bao phủ toàn dân

Cải cách chính sách bảo hiểm xã hội hướng tới bao phủ toàn dân
2 ngày trước

Khai giảng Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức dành cho các Ủy viên Trung ương Khóa XII

Khai giảng Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức dành cho các Ủy viên Trung ương Khóa XII
5 ngày trước

Nâng cao hiệu quả giám sát về chính sách an sinh xã hội

Nâng cao hiệu quả giám sát về chính sách an sinh xã hội
9 ngày trước

Cải cách chính sách bảo hiểm xã hội - Hướng tới bảo hiểm xã hội toàn dân

Cải cách chính sách bảo hiểm xã hội - Hướng tới bảo hiểm xã hội toàn dân
13 ngày trước

• Cải cách chính sách bảo hiểm xã hội nhằm bảo đảm quyền an sinh của người dân, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội (18 ngày trước)

• Tăng cường đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch trên không gian mạng (24 ngày trước)

• Chính sách ưu đãi đối với các gia đình người có công với cách mạng (24 ngày trước)

• Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW một số vấn đề về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. (1 tháng trước)

• Những khoản thu nhập tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (1 tháng trước)

• Chính sách bảo hiểm xã hội đối với người lao động: Thực trạng và định hướng cải cách (1 tháng trước)

• BHXH và BHYT giữ vai trò trụ cột chính trong hệ thống an sinh xã hội (1 tháng trước)

• Hội nghị trực tuyến toàn quốc học tập, quán triệt Nghị quyết Trung ương 7 khóa XII của Đảng tại điểm cầu Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương (1 tháng trước)

• Lễ trao Giải Báo chí quốc gia lần thứ XII năm 2017 (1 tháng trước)

• Nhiệm vụ trọng tâm của báo chí trong giai đoạn hiện nay (2 tháng trước)