Phong cách Hồ Chí Minh: Nói đi đôi với làm

25/10/2016 | 746

Ngày 15/5/2016, Bộ Chính trị ký ban hành Chỉ thị 05- CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Trong Chỉ thị xác định học tập và làm theo Bác trên 3 vấn đề: tư tưởng, đạo đức và phong cách. 

 

Nói về phong cách của Người là một lĩnh vực rất rộng lớn, bao gồm: phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, luôn gắn chặt lý luận với thực tiễn; phong cách làm việc dân chủ, khoa học, kỹ lưỡng, cụ thể, tới nơi, tới chốn; phong cách ứng xử văn hoá, tinh tế, đầy tính nhân văn, thấm đậm tinh thần yêu dân, trọng dân, vì dân; phong cách nói đi đôi với làm, đi vào lòng người; nói và viết ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; phong cách sống thanh cao, trong sạch, giản dị; phong cách quần chúng, dân chủ, tự mình nêu gương,... Song, Người luôn đề cao phong cách nói đi đôi với làm. Có thể nói, theo quan niệm của Bác, phong cách nói đi đôi với làm luôn là nguyên tắc đầu tiên trong ba nguyên tắc đạo đức cách mạng: nói thì phải làm, xây đi cùng với chống và tu dưỡng đạo đức suốt đời.

"Nói thì phải làm" là thể hiện sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, tư tưởng và hành động, nhận thức và việc làm. Đối với mỗi người để thực hiện được việc thống nhất giữa lời nói với việc làm phải có nhận thức đúng và quyết tâm vượt qua chính mình. Có nhận thức đúng nhưng không vượt qua được sự cám dỗ của lợi ích cá nhân sẽ dẫn đến nói không đi đôi với làm. Để nói đi đôi với làm, còn cần có sự cố gắng, bền bỉ và quyết tâm, bởi bất kỳ công việc nào, nhiệm vụ gì, dù lớn hay nhỏ, khó hay dễ, phức tạp hay giản đơn, nhưng nếu không ra sức phấn đấu thì cũng không thể thành công được. Nói đi đôi với làm thể hiện bằng kết quả công việc. Kết quả công việc là thước đo sự cống hiến của mỗi người. Với các cán bộ, đảng viên, người lãnh đạo thì lời nói đi đôi với việc làm lại càng quan trọng và cần thiết, vì cán bộ là gốc của mọi công việc, là những tấm gương để quần chúng noi theo. Nói đi đôi với làm còn là biểu hiện của sự gương mẫu, trung thực, trong sáng của cán bộ, đảng viên, công chức, nêu gương trước nhân dân “một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”[1]

 Theo Người, về bản chất, “nói đi đôi với làm” không chỉ là nguyên tắc đạo đức, lẽ sống, phương châm hoạt động mà còn là biểu hiện sinh động cụ thể của việc quán triệt sâu sắc nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa suy nghĩ và hành động, giữa tư tưởng đạo đức và hành vi đạo đức của mỗi người.

Tư tưởng của Người về "nói đi đôi với làm” được thể hiện ở 3 điểm, đó là:

Một là, nói phải đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, không được xuyên tạc, nói sai. Cán bộ, đảng viên phải nắm vững đưòng lối cách mạng của Đảng trong toàn bộ tiến trình cách mạng và được cụ thể hóa trong từng giai đoạn. Nắm vững đường lối cách mạng để thực hiện cho đúng, để tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân làm theo cho đúng. Phải rèn luyện bản lĩnh vững vàng để có niềm tin vào mục tiêu lý tưởng cách mạng của Đảng, dù trải qua những tình huống phức tạp, những bước ngoặt hiểm nghèo, trung thành với Đảng, với sự nghiệp cách mạng, bảo vệ nền độc lập dân tộc và xây dựng xã hội tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.

Để làm được điều đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải nêu cao tinh thần tự học, tự nghiên cứu, thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng. Nghiêm túc nghiên cứu, học tập lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Chủ động nghiên cứu sâu, tìm hiểu kỹ những nội dung cơ bản, cốt lõi về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, khi đã năm chắc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thì phải truyền đạt lại cho nhân dân cho đúng nội dung, đúng tinh thần, không nói sai, không xuyên tạc.

Hai là, nói đi đôi với làm, không được “nói một đàng làm một nẻo”. Theo Bác, lời nói đi đôi với việc làm, nói được làm được, sẽ mang lại những hiệu quả lớn, được nhiều người hưởng ứng và làm theo. Khi đề ra công việc, phải tránh cách nói chung chung, đại khái và khó hiểu. Khi nói cần phải cụ thể, thiết thực, từ nhỏ đến lớn, từ thấp đến cao, từ dễ đến khó. Cán bộ phải nói đi đôi với làm, nói trước làm trước. Không được nói nhiều làm ít hoặc nói mà không làm. Nếu chính mình tham ô mà bảo người khác liêm khiết, mình không làm việc nhưng hô hào người khác làm việc thì không được. Nếu nói rằng phải cần kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, mà bản thân lại lười biếng, không hoàn thành những công việc được giao, luôn tìm cách tham ô tiền của Nhà nước và nhân dân; sống xa hoa, lãng phí trong khi cuộc sống của đại đa số nhân dân còn nhiều thiếu thốn,... thì những lời nói đó sẽ không có tác dụng giáo dục.

Để chống việc nói một đàng làm một nẻo, mỗi cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng cần xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và phải phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tập thể và cá nhân. Khi khi giao nhiệm vụ cần thật cụ thể, chi tiết, không chung chung, đại khái, ai hiểu thế nào cũng được, như vậy rất khó thực hiện. Mỗi công việc đều phải xác định rõ mục đích, yêu cầu, lộ trình, tiến độ, khối lượng và chất lượng. Khi giao việc cho nhân viên, thủ trưởng phải làm gương trước; nói với nhân dân, cán bộ, đảng viên phải làm trước để người dân làm theo. Đồng thời với với việc giao nhiệm vụ, cần phải đi sâu đi sát, kiểm tra đôn đốc kết quả của việc thực hiện những công việc đã đề ra, không thể làm theo lối quan liêu - giao việc xong phó mặc cho người thực hiện.

Ba là, không được hứa mà không làm. Lời hứa chỉ có giá trị khi đi liền với việc làm cụ thể. “Làm” ở đây chính là hành động, là hoạt động thực tiễn, là tổ chức thực hiện; đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, từ việc nhỏ đến việc lớn mang ý nghĩa thiết thực. Đối với Đảng ta, Hồ Chí Minh yêu cầu “Đảng phải luôn luôn xét lại những nghị quyết và những chỉ thị của mình đã thi hành thế nào. Nếu không vậy thì những nghị quyết và chỉ thị đó sẽ hóa ra lời nói suông mà còn hại đến lòng tin cậy của nhân dân đối với Đảng”[2]. Hồ Chí Minh cho rằng, với trình độ giác ngộ và dân trí ngày càng cao, không phải cứ nghe cán bộ nói là quần chúng sẽ làm theo mà họ xem việc cán bộ làm. Cán bộ, đảng viên “cần phải óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm. Chứ không phải chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh... phải thật thà nhúng tay vào việc”[3].

Để tránh việc hứa mà không làm, Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ, đảng viên đã nói thì phải làm, “Nói ít, bắt đầu bằng hành động”[4]; “Tốt nhất là miệng nói, tay làm, làm gương cho người khác bắt chước"[5]. Cán bộ lãnh đạo làm gương cho nhân viên; cấp trên làm gương cho cấp dưới; cán bộ, đảng viên làm gương cho nhân dân. Đồng thời, cần giao cho một đơn vị hoặc cá nhân thường xuyên kiểm tra, giám sát và nhắc nhở đối với những tổ chức, cá nhân đã đưa ra lời hứa và yêu cầu tổ chức, thực hiện cho đúng. Có những việc cần giao cho nhân dân kiểm tra, giám sát và đôn đốc thực hiện.

 Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương  chủ yếu công tác trong các cơ quan tham mưu chiến lược của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương. Vừa là những người tham mưu các chủ trương,  đường lối, sách định hướng phát triển của đất nước, vừa là những người trực tiếp chỉ đạo triển khai và trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ở tầm vĩ mô. Do đó, việc thực hiện phong cách “Nói đi đôi với làm” có ý nghĩa rất quan trọng, ảnh hưởng to lớn, tác động trực tiếp và sâu rộng đến công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và sự phát triển của đất nước./.

Nguyên Bình

 


[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, 1.1, tr. 263.

[2]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, t. 5, tr. 250.

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.59, tr, 699.

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t. 3, tr. 430.

[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t. 5, tr. 108.

 

 


Các bài viết khác

Tư tưởng Hồ Chí Minh về kiểm soát quyền lực nhà nước và các giá trị kế thừa trong xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam hiện nay

Tư tưởng Hồ Chí Minh về kiểm soát quyền lực nhà nước và các giá trị kế thừa trong xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam hiện nay
1 năm trước

Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính chủ động, chiến đấu, giáo dục, hiệu quả trong công tác kiểm tra, giám sát

Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính chủ động, chiến đấu, giáo dục, hiệu quả trong công tác kiểm tra, giám sát
1 năm trước

Giải quyết vấn đề lợi ích dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn đổi mới hiện nay

Giải quyết vấn đề lợi ích dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn đổi mới hiện nay
1 năm trước

Cán bộ cần phải học để làm “đầy tớ” nhân dân

Cán bộ cần phải học để làm “đầy tớ” nhân dân
1 năm trước

• V. I. Lê-nin và tư tưởng về xây dựng chủ nghĩa xã hội (1 năm trước)

• "Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm" (1 năm trước)

• Tư tưởng Hồ Chí Minh: Sáu giác quan để “Dân vận khéo” (1 năm trước)

• Tư tưởng giải phóng của Hồ Chí Minh (1 năm trước)

• Thực hiện Nghị quyết Đại hội XII về tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đống Đảng (1 năm trước)

• Chủ tịch Hồ Chí Minh - Một nhân cách văn hóa kiệt xuất (1 năm trước)

• Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh (1 năm trước)

• Học tập, làm theo tấm gương bảo vệ môi trường của Bác Hồ (Theo Tạp chí Xây dựng Đảng). (2 năm trước)

• Bác Hồ với các cháu thiếu nhi trong Đại hội anh hùng chiến sĩ thi đua chống Mỹ, cứu nước (2 năm trước)

• Bác Hồ viết Di chúc (3 năm trước)