Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh

02/09/2020 | 97

Trong Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Đảng đã đưa ra quan điểm chỉ đạo về tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước. Trong đó, Đảng nhấn mạnh: Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa[1]. Quan điểm của Đảng dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và cơ sở thực tiễn từ lịch sử cách mạng Việt Nam.

Theo cách biểu đạt giản dị, dễ hiểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là “Xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt”[2]. Người cho rằng: Chủ nghĩa xã hội có thể thực hiện thành công, thậm chí có mặt thuận lợi khi xây dựng ở một nước thuộc địa phương Đông. Chính sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân, đế quốc đã giúp cho nhân dân các dân tộc bị áp bức hiểu rõ hơn về bản chất của nó, không ảo tưởng vào chủ nghĩa đế quốc; càng khát khao độc lập, tự do, càng mong muốn về một xã hội không có áp bức, bóc lột. “Sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi: Chủ nghĩa xã hội chỉ còn phải làm cái việc là gieo hạt giống của công cuộc giải phóng nữa thôi”.[3]

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, nếu nước được độc lập mà dân vẫn không được hưởng tự do hạnh phúc thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì. Giành được độc lập dân tộc, nhất định phải đưa dân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội, bởi những giá trị đích thực của độc lập dân tộc chỉ có thể đạt được trong chủ nghĩa xã hội. Độc lập dân tộc là tiền đề chính trị tiên quyết để xây dựng chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa xã hội càng được xây dựng vững mạnh thì độc lập dân tộc, với những giá trị đích thực của nó, càng được củng cố, bảo vệ vững chắc.

Với tầm nhìn thời đại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam, làm thay đổi vận mệnh của cả dân tộc - từ thân phận nô lệ thành một dân tộc độc lập, tự do và góp phần to lớn vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Cần phải luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh, bởi lẽ:

Thứ nhất: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn khách quan của lịch sử Việt Nam

Các phong trào yêu nước ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX theo lập trường phong kiến hay dân chủ tư sản, tiểu tư sản đều có mục tiêu giành độc lập cho dân tộc nhưng lại sai lầm trong xác định đường lối, con đường phát triển và phương pháp đấu tranh, qua khảo nghiệm của lịch sử đều lần lượt thất bại[4]. Chỉ có xu hướng yêu nước theo lập trường của giai cấp vô sản, gắn giải phóng dân tộc với chủ nghĩa xã hội được khẳng định cả về phương diện khoa học và thực tiễn, được phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam chấp nhận và thực hiện. Chính thực tiễn lịch sử đã khách quan lựa chọn con đường cách mạng vô sản là con đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Sự phát triển theo quỹ đạo cách mạng vô sản đã đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam đi đến thành công, nhân dân đã giành lại và củng cố vững chắc nền độc lập dân tộc, là cơ sở vững chắc để phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa.

Thứ hai: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cách mạng Việt Nam

Trong giai đoạn 1930-1945, cách mạng xã hội chủ nghĩa tuy là phương hướng tiến lên nhưng lại có ảnh hưởng quyết định đến tính chất triệt để và tạo ra sức mạnh hùng hậu của cách mạng giải phóng dân tộc.Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với khát vọng độc lập tự do cháy bỏng, với quyết tâm to lớn, hơn 20 triệu nhân dân Việt Nam từ Bắc tới Nam đã vùng lên làm cuộc Tổng khởi nghĩa oanh liệt trên toàn quốc.Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã đánh dấu một cuộc biến đổi cực kỳ to lớn trong tiến trình lịch sử của dân tộc, đưa Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Tiếp đó, trong tiến trình kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954), nhiều tiền đề của chủ nghĩa xã hội được tạo dựng: Công cuộc xây dựng chính quyền mới, chính quyền của dân, do dân, vì dân đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Những yếu tố cơ bản của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đã được xác lập. Mọi công dân được tự do phát triển sản xuất kinh doanh, theo tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh là người giàu thì giàu thêm, người khá trở nên giàu, người nghèo trở nên khá. Đảng xây dựng một số xí nghiệp, doanh nghiệp quốc doanh. Tuy còn nhỏ, song thành phần kinh tế này đã góp phần bình ổn vật giá. Lĩnh vực văn hóa đạt nhiều thành tựu nổi bật. Xoá nạn mù chữ trở thành phong trào quần chúng rộng lớn và có ý nghĩa lâu dài. Trong kháng chiến, nhân dân chịu đựng mọi gian khổ nhưng vẫn sống lạc quan, tin tưởng ở Đảng, ở kháng chiến nhất định thắng lợi, đời sống tinh thần phát triển tốt đẹp. Đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính đã thực sự đi vào cuộc sống và trở thành nguyên nhân của mọi thắng lợi.

Thời kỳ 1954-1975, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội thể hiện ở đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng: cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam. Sức mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam là kết quả của quá trình phát huy cao độ mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Những thành tựu kinh tế của miền Bắc góp phần đảm bảo trước hết yêu cầu chi viện cao nhất cho tiền tuyến, đồng thời bảo đảm đáp ứng nhu cầu tối thiểu và từng bước nâng cao đời sống của nhân dân. Tinh thần "Tất cả để chiến thắng giặc Mỹ xâm lược", "Xây dựng chủ nghĩa xã hội lúc này cũng là để đánh thắng Mỹ" đã khơi dậy lòng yêu nước động viên toàn dân vừa sản xuất vừa chiến đấu. Nhờ thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã hội, miền Bắc đã thể hiện được vai trò quyết định nhất giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những thành tựu của miền Bắc còn tạo dựng tiền đề quan trọng cho thời kỳ cả nước cùng quá độ lên chủ nghĩa xã hội sau này.

Sau nhiều thập kỷ đấu tranh gian khổ, dân tộc Việt Nam đã giành lại trọn vẹn nền độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc (30-4-1975), mở ra thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc – thời kỳ cả nước cùng quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Những giá trị của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội được thể hiện trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ Quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh mới, những tiềm năng, lợi thế của cả hai miền đất nước được huy động, tập trung cho sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa. Giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ là điều kiện cực kỳ quan trọng, tạo môi trường thuận lợi để xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thứ ba: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội không chỉ là lý tưởng, mục tiêu mà còn là động lực mạnh mẽ của cách mạng Việt Nam

Khát vọng độc lập cho dân tộc, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân có ý nghĩa to lớn trong việc tập hợp, đoàn kết mọi giai cấp, tầng lớp và thành phần trong dân tộc, tạo nên lực lượng cách mạng rộng lớn và sức mạnh to lớn. Mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, yêu chế độ xã hội tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Gắn với mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội, tinh thần độc lập, tự chủ, tự tôn dân tộc luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam phát huy với quy mô và chất lượng mới.

Chánh cương vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng (từ 6-1 đến 8-2-1930) xác định rõ con đường tiến lên của cách mạng Việt Nam là “làm tư sản dân quyền c.m và thổ địa c.m để đi tới xã hội cộng sản”[5]. Nhiệm vụ của cách mạng đã hàm chứa các nội dung của độc lập dân tộc và phương hướng tiến lên chủ nghĩa xã hội. Luận cương chánh trị được thông qua tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng (10-1930) chỉ ra các bước tiến triển của cách mạng Việt Nam là: Trong lúc đầu sẽ là cuộc cách mạng tư sản dân quyền; tiếp đó sẽ tranh đấu tiến thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa. là làm cho nước Nam hoàn toàn độc lập để đi tới xã hội cộng sản. Lần đầu tiên, ở Việt Nam có một đảng chính trị đề ra cương lĩnh cách mạng và khoa học, bao quát được nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc với những giá trị đích thực của độc lập dân tộc và phương hướng tiến lên của dân tộc, giải quyết được cả yêu cầu phát triển của dân tộc và của xã hội Việt Nam. Bởi vậy, ngay khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam lập tức tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân, nắm vững ngọn cờ lãnh đạo cách mạng, đưa cách mạng Việt Nam liên tiếp giành thắng lợi trong đấu tranh giải phóng và xây dựng đất nước.

Độc lập dân tộc, tinh thần dân tộc luôn là động lực to lớn của cách mạng xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, nhằm xây dựng đất nước theo mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Mục tiêu đó phù hợp với lợi ích chung của cả đất nước, lợi ích của các giai cấp, tầng lớp xã hội và mỗi cá nhân. Đảng tiếp tục phát huy chủ nghĩa yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tinh thần tự lực, tự cường; không ngừng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát huy thế mạnh của đất nước trong điều kiện đã giành được độc lập, thống nhất để đẩy mạnh công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Có thể thấy, những giá trị tốt đẹp của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là tư tưởng chỉ đạo toàn bộ tiến trình đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước của nhân dân Việt Nam. Gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã huy động được lực lượng to lớn nhất trong dân tộc là các giai cấp, tầng lớp nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc. Giành được độc lập dân tộc mà không tiếp tục định hướng xã hội chủ nghĩa là phản bội lại các lớp người đã chiến đấu hy sinh vì lý tưởng này ngay từ trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc, đồng thời độc lập dân tộc cũng không được bảo đảm vững chắc. Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh, quá độ lên chủ nghĩa xã hội theo đường lối đổi mới, các giá trị của dân tộc Việt Nam đã được phát huy cao độ; đồng thời, vị thế quốc gia và sức mạnh tổng hợp quốc gia được nâng lên một bước quan trọng, là điều kiện quan trọng để mở rộng quan hệ quốc tế, củng cố độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Kiên định mục tiêu sẽ góp phần tăng cường niềm tin, nâng cao sự lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.

PGS,TS Trần Thị Vui

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh


[1]Đảng Cộng sản Việt Nam: Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng (Tài liệu dử dụng tại Đại hội Đảng bộ cấp huyện, cấp tỉnh và tương đương). In tháng 4-2020 tại Nhà in Sự thật.

[2]Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 1, tr.XI-XII.

[3]Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 1, tr.40.

[4]Phong trào Cần Vương, theo hệ tư tưởng phong kiến (có thể kể thêm Phong trào nông dân điển hình là Phong trào Nông dân Yên Thế do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, mang cốt cách phong kiến); Phong trào theo hệ tư tưởng tư sản, tiêu biểu là phong trào của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh lãnh đạo.

[5] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998, tập 2, tr.2,3.

 


Các bài viết khác

Phòng và chống vấn nạn

Phòng và chống vấn nạn "chạy chức, chạy quyền"
18 ngày trước

Trao tặng Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng và Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp xây dựng Đảng Khối các cơ quan Trung ương”

Trao tặng Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng và Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp xây dựng Đảng Khối các cơ quan Trung ương”
25 ngày trước

Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế hiện nay

Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế hiện nay
1 tháng trước

Thực hiện tập trung dân chủ để làm tốt công tác cán bộ trong đại hội Đảng bộ các cấp hướng tới Đại hội XIII của Đảng

Thực hiện tập trung dân chủ để làm tốt công tác cán bộ trong đại hội Đảng bộ các cấp hướng tới Đại hội XIII của Đảng
1 tháng trước

• Những điểm mới trong thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công và gia đình người có công với cách mạng (2 tháng trước)

• Lựa chọn cán bộ liêm chính và gương mẫu cho cấp ủy khóa mới (2 tháng trước)

• Cán bộ, đảng viên Chi bộ Ban Tổ chức Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương với việc thực hiện trách nhiệm nêu gương (3 tháng trước)

• Phòng và chống bệnh “cánh hẩu” trong công tác cán bộ trước thềm Đại hội XIII của Đảng (3 tháng trước)

• Chương trình hiến máu tình nguyện “Giọt hồng cho em” (4 tháng trước)

• Hội nghị học tập, quán triệt các nội dung Hội nghị Trung ương 12 khóa XII của Đảng và thông tin chuyên đề quý II/2020 (4 tháng trước)

• Bế mạc Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 12 khóa XII (4 tháng trước)

• Phòng, chống lười học lý luận chính trị theo Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII (4 tháng trước)

• Ngày làm việc thứ nhất Hội nghị Trung ương 12 khóa XII (4 tháng trước)

• Công tác nhân sự phải thật sự khách quan, công tâm, trong sáng (4 tháng trước)